czwartek, 22 sierpień 2019 18:09

Mini-EUSO leci w kosmos: Ziemia jako wielki detektor.

Napisane przez PAP Nauka w Polsce
Oceń ten artykuł
(0 głosów)
Mini-EUSO leci w kosmos: Ziemia jako wielki detektor. Foto: Pixabay.com / Pixabay License

W czwartek na rakiecie Sojuz 2.1a w przestrzeń kosmiczną wyniesiony został teleskop Mini-EUSO. Urządzenie umieszczone zostanie na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej i umożliwi utworzenie ultrafioletowej mapy atmosfery ziemskiej. W międzynarodowym programie biorą udział Polacy.

W czwartek nad ranem z kosmodromu Bajkonur w Kazachstanie wystartowała rakieta Soyuz 2.1a wynosząca moduł Sojuz MS-14 w kierunku Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS).

Wśród ładunków na pokładzie znalazł się teleskop Mini-EUSO. Urządzenie umożliwi utworzenie ultrafioletowej mapy atmosfery ziemskiej oraz pozwoli zaobserwować jej zmienność w czasie. Przedsięwzięcie, w którym biorą udział polscy naukowcy z Narodowego Centrum Badań Jądrowych, stanowi wstępny etap międzynarodowego projektu JEM-EUSO - badania wielkich pęków atmosferycznych cząstek i fotonów. O projekcie poinformowali w przesłanym PAP komunikacie przedstawiciele NCBJ.

Pęki atmosferyczne to kaskady cząstek i fotonów powstające na skutek oddziaływania kosmicznych cząstek wysokoenergetycznych (o energii rzędu 1011 GeV i większej) z atmosferą ziemską. Ich badaniem zajmuje się program JEM-EUSO (Joint Experiment Missions - Extreme Universe Space Observatory). Międzynarodowy zespół naukowców chce stworzyć nowego typu obserwatorium oparte na bardzo dużym teleskopie UV umieszczonym na orbicie okołoziemskiej, dla którego cała Ziemia stanowić będzie detektor. Teleskop ma obserwować ślady fluorescencji wywoływanej przez pęki atmosferyczne.

Misja Mini-EUSO (Multiwavelength Imaging New Instrument for the Extreme Universe Space Observatory) jest częścią programu JEM-EUSO. „Detektor wysłany dziś na Międzynarodową Stację Kosmiczną pozwoli na utworzenie ultrafioletowej mapy atmosfery ziemskiej” – mówi dr Jacek Szabelski z Zakładu Astrofizyki NCBJ, biorący udział u programie. Jak wyjaśnia, naukowcy chcą zbadać dokładnie zmienność w czasie promieniowania ultrafioletowego atmosfery.

"Celem Mini-EUSO jest obserwacja fluorescencji wywołanej przez różne zjawiska atmosferyczne: przejściowe zdarzenia świetlne - TLE (Transient Luminous Events), fluorescencję powodowaną przez przejście przez atmosferę meteorytów i meteroidów, a także ślady śmieci kosmicznych spalających się w atmosferze. Dodatkowo eksperyment pozwoli na poszukiwania kwarków dziwnej materii - SQM (Strange Quark Matter)” - wymienia dr Szabelski.

Projekt JEM-EUSO jest wieloetapowy. Dane zebrane przez detektor Mini-EUSO będą cenną informacją przed kluczowymi etapami badań, kiedy docelowe detektory zostaną umieszczone na jednym z modułów Międzynarodowej Stacji Kosmicznej.

Wcześniej udało się zrealizować trzy etapy przedsięwzięcia: naziemny detektor fluorescencji EUSO-TA został zainstalowany w 2013 roku w Black Rock Mesa w Utah, USA; później EUSO-Ballon, stratosferyczny balon wyposażony w moduł detekcyjny, odbył lot trwający 5 godzin; a w 2017 EUSO-SPB (Super Pressure Balloon) wykonywał pomiary przez 12 dni.

„Mini-EUSO ma precyzyjniej określić tło i warunki pomiaru oraz doprecyzować ustawienia aparatury w docelowym eksperymencie” – wyjaśnia mgr Marika Przybylak z Zakładu Astrofizyki NCBJ.

Podróż Mini-EUSO na Międzynarodową Stacje Kosmiczną potrwa około dwóch dni. Aparatura zostanie umieszczona w specjalnym, transparentnym dla UV oknie rosyjskiego modułu stacji. „Okno przez cały czas przelotu stacji skierowane będzie równolegle do powierzchni Ziemi, dzięki czemu można będzie rejestrować promieniowanie ultrafioletowe emitowane z atmosfery nad powierzchnią kuli ziemskiej” – opisuje dr Szabelski.

Opisuje, że urządzenie składa się z teleskopu o dużym polu widzenia, bazującego na układzie optycznym wykorzystującym dwie tzw. soczewki Fresnela. Promienie UV rejestrowane są za pomocą detektora składającego się z matrycy fotopowielaczy. Mini-EUSO będzie w stanie rejestrować 400 tys. klatek na sekundę, dzięki czemu możliwa będzie obserwacja dynamiki zmian poziomu promieniowania. "Urządzanie jest jednym z najszybszych obecnie układów monitorujących fluorescencję atmosfery. Zebrane dane będą przesyłane na nośnikach pamięci podczas lotów transportowych ze stacji na Ziemię, gdyż tak duża ilość danych mogłaby nadmiernie obciążyć system transmisji danych ISS” - opisuje dr Szabelski.

W projekcie JEM-EUSO udział bierze 306 naukowców z 16 krajów. NCBJ reprezentuje sześciu naukowców z łódzkiej Pracowni Fizyki Promieniowania Kosmicznego Zakładu Astrofizyki.

„Skonstruowaliśmy zasilacz wysokiego napięcia, współpracujący z każdym z elementów układu” – informuje dr Szabelski. „Nie było to łatwe zadanie, gdyż całe urządzanie musi reagować na zmiany natężenia promieniowania, które rejestruje” – dodaje mgr Przybylak. Układ ten zabezpiecza detektor przed przeciążeniem i pozwala na przeprowadzenie stabilnych badań.

Źródło informacji: PAP - Nauka w Polsce

Czytany 696 razy

Skomentuj

Twój komentarz zostanie opublikowany po akceptacji administratora. Zasady publikacji komentarzy pod publikacjami znajdziesz pod linkiem: https://aviation24.pl/polityka-prywatnosci

Redakcja poleca

Sie 18, 2019
Zazwyczaj miało to wyglądać tak: ... Calutka ulica wstała już do pracy, z wyjątkiem jednego, śpiącego gieroja… Gieroj się nie spieszy, bo wie że nie ...
Sie 14, 2019
Miejscowość Czarna Góra i położone na jej terenie wzniesienie Litwinka w roku 1923 były świadkami ważnego wydarzenia związanego z historią polskiego ...
Sie 11, 2019
W dniu 11 sierpnia 1994 roku o godz. 13.17 miało miejsce najtragiczniejsze zdarzenie w historii polskiego ratownictwa górskiego. W czasie pełnienia ...
Sie 08, 2019
W ostatni weekend sierpnia 2021 roku odbędą się w Radomiu kolejne Międzynarodowe Pokazy Lotnicze Air Show - zapowiedział wiceminister obrony ...
Lip 06, 2019
Aspirant sztabowy Radosław Szukała, na co dzień kierownik Ogniwa Patrolowo-Interwencyjnego Wydziału Prewencji i Patrolowego w Komendzie Miejskiej ...
Lip 10, 2019
10 lipca 2019 r. odbył się premierowy pokaz samolotu solarnego zbudowanego przez studentów Akademii Górniczo-Hutniczej. Bezzałogowa konstrukcja ...
Lip 10, 2019
115 lat temu urodził się pułkownik pilot Zdzisław Krasnodębski, twórca i pierwszy dowódca legendarnego myśliwskiego Dywizjonu 303, który wsławił się ...
Lip 04, 2019
Portal Polska-zbrojna.pl opublikował rozmowę z ministrem obrony narodowej Mariuszem Błaszczakiem. "Nie powierzamy naszego bezpieczeństwa wyłącznie ...
Kwi 12, 2019
Zespół Flaris opublikował kolejny film z lotów testowych Flarisa. Tym razem to materiał filmowy z przygotowań tego nowatorskiego samolotu odrzutowego ...

Najczęściej czytane

Gru 14, 2019
LPR pozyska do swojej lotniczej floty dwa zupełnie nowe małe odrzutowe samoloty Learjet 75 Liberty. 13 grudnia 2019 r. w Centrali Lotniczego ...
Gru 11, 2019
Choć 100-lecie polskiego lotnictwa obchodziliśmy w zeszłym roku, to właśnie teraz 12 grudnia 2019 roku Narodowy Bank Polski wpro­wadza do obiegu ...
Gru 06, 2019
6 grudnia 2019 r. na placu przed pomnikiem Bohaterskim Lotnikom Dęblińskiej Szkoły Orląt odbyła się 123 Promocja Oficerska. Wśród zaproszonych gości ...
Gru 09, 2019
W 8. Bazie Lotnictwa Transportowego odbył się lot pożegnalny generała brygady pilota doktora Mirosława Jemielniaka, byłego dowódcy 3. Skrzydła ...
Gru 03, 2019
Lotnisko Strachowice niedługo stanie się niezwykle ważnym miejscem na wojskowej mapie. Właśnie w tym miejscu powstanie baza transportowa Sił ...
Gru 10, 2019
Kapitan pilot Mieczysław Medwecki jest pierwszym poległym polskim lotnikiem i zarazem pierwszym poległym lotnikiem państw walczących z III Rzeszą w ...
Paź 29, 2019
Biuro wspólnego programu F-35 i Lockheed Martin podpisały umowę o wartości 34 miliardów dolarów na produkcję i dostawę 478 samolotów F-35 po ...
Paź 25, 2019
Jak informuje brytyjska firma Reaction Engines, został przetestowany nowy silnik wyposażony w innowacyjną chłodnicę przepływu powietrza z ...
Paź 28, 2019
Wraz z końcem października zaczyna obowiązywać zimowa oferta lotów, która trwa w tym sezonie od 27.10.2019 do 28.03.2020. W najnowszym rozkładzie ...
Paź 26, 2019
Ciężki sprzęt od kilku tygodni pracuje na Sadkowie. Ekipa firmy Max Bögl Polska pracuje już przy nowym odcinku drogi startowej. Równolegle trwają też ...
Paź 23, 2019
W poniedziałek, 21 października AN-2 wzniósł się w powietrze! Przelot techniczny został wykonany przez bardzo doświadczoną załogę. Za sterami zasiadł ...
Paź 25, 2019
"W ciągu ostatnich miesięcy Boeing osiągnął znaczący postęp w pracach nad bezpiecznym powrotem 737 MAX do eksploatacji." - informuje koncern lotniczy ...

Nasze wywiady

Lis 28, 2018
Był październik 1980 roku, kiedy dyrekcja zakładów PZL Świdnik zgodziła się na udział śmigłowca Mi-2 SP-SAP w zachodniej produkcji "Tylko dla twoich ...
Paź 14, 2018
Za nami już 9. edycja słynnej Nocy w Instytucie Lotnictwa. Ponieważ w tym roku przypada 100-Lecie Lotnictwa Polskiego oraz 100-Lecie Niepodległości ...
Wrz 06, 2018
Małgorzata Nowotnik i Marian Nowotnik to lotnicze małżeństwo, które jest znane w całej Polsce. Pani Małgorzata była stewardesa PLL LOT, jedna z ...
Lip 16, 2018
Jako patron medialny Air Show w Radomiu mamy zaszczyt pokazać, jako jedni z pierwszych, oficjalny spot Międzynarodowych Pokazów Lotniczych w Radomiu. ...
Kwi 23, 2018
Postanowiliśmy to sprawdzić składając wizytę z symulatorze Boeinga 737-800, który znajduje się w warszawskim AirPoint. Teoretycznie wszystko wygląda ...
Lut 04, 2018
Wczoraj w Hotelu Aiport Okęcie odbyła się impreza Open Day Cumulusy 2017. Organizatorzy Krzysztof Sondej i Maciej Stroiński wraz z gościem specjalnym ...
Paź 11, 2017
Siedemnastoletnia Maja Kuczyńska w krótkim czasie zachwyciła świat swoim tańcem w tunelu aerodynamicznym, popularyzując i zwracając uwagę na nową, ...
Wrz 12, 2017
W sobotę 9 września ekipa portalu Aviation24.pl odwiedziła urocze miasteczko Kazimierz nad Wisłą. Jednak nie udaliśmy się tam tylko w celach ...
Wrz 05, 2017
W imieniu firmy Eurofighter Jagdflugzeug GmbH i jej firm partnerskich z przyjemnością zapraszamy na briefing prasowy poświęcony możliwościom, ...

Kalendarium Wikipedii

Dzisiaj jest: 19 Stycznia 2020    |    Wydarzyło się: 1940 – Otwarto Port lotniczy Dublin. 1946 - Odbył się pierwszy lot amerykańskiego eksperymentalnego samolotu odrzutowego Bell X-1. 1950 – Dokonano oblotu kanadyjskiego myśliwca Avro Canada CF-100 Canuck. 1960 - 42 osoby zginęły w Ankarze w katastrofie samolotu Sud Aviation Caravelle należącego do skandynawskich linii SAS. 1975 – Palestyńscy terroryści ostrzelali na paryskim lotnisku Orly izraelski samolot pasażerski; rannych zostało 20 osób. 2006 - 42 słowackich żołnierzy zginęło, a jeden został ranny w katastrofie samolotu wojskowego An-24 w północnych Węgrzech. 1965 – Rozpoczęła się bezzałogowa amerykańska misja kosmiczna Gemini 2. 1918 - Urodził się Tadeusz Góra, polski generał, pilot, szybownik (zm. 2010).

Lotnicza książka

Paź 26, 2019
Jeśli ktoś wciąż czuje niedosyt po hucznych, lipcowych obchodach 50. rocznicy lądowania człowieka na Księżycu, może go zaspokoić sięgając po ...
Wrz 05, 2019
Tak pisze o swojej książce autor, Stanisław Śmist" - "Prawdy, mity i opowiadania przedstawione w niniejszej książce, zostały zapisane przeze mnie już ...
Sie 09, 2019
Wspólny cel, współzawodnictwo i duże zaplecze finansowe - to kluczowe elementy sukcesu w eksploracji kosmosu. Po lądowaniu na Księżycu na wiele lat ...
Cze 22, 2019
Tylko dwunastu ludzi stąpało po powierzchni Księżyca. Jest ich wśród nas coraz mniej. Wypowiedzi tych, którzy pozostali jeszcze przy życiu, zebrał ...
Gru 27, 2018
Zbliża się koniec roku w którym obchodzimy 100-rocznicę Odzyskania Niepodległości przez Polskę. Obchodziliśmy w tym roku co najmniej setkę różnych ...
Lis 14, 2018
Muzeum Sił Powietrznych w Dęblinie zaprasza na oblot książki pt. "Dotykając nieba. Śpiewnik pieśni i piosenek lotniczych", w czwartek 6 grudnia 2018 ...
Lis 03, 2018
Wiedza o tym, że zaatakowana 1 września 1939 roku Rzeczpospolita daremnie oczekiwała obiecanej jej lotniczej pomocy zachodnich aliantów, jest w ...
Sie 22, 2018
Pasjonująca historia polskich pilotów, których odwaga i męstwo przyczyniły się do uratowania Anglii w czasie bitwy powietrznej w 1940 roku. To także ...
Cze 08, 2018
Książka, która zdaniem Mariusza Szczygła warta jest złamania siódmego przykazania. Już nie musisz jej kraść! Tom Wolfe, Najlepsi. Kowboje, którzy ...

Nasze Video

Sie 25, 2019
Równo rok temu mieliśmy przyjemność uczestniczyć w treningach oraz samych pokazach lotniczych zorganizowanych w ramach Air Show Radom 2018. Ponieważ ...
Maj 19, 2019
W ramach Nocy Muzeów, 100-lecia Eskadry Kościuszkowskiej, 90-lecia lotu atlantyckiego Ludwika Idzikowskiego i 30-lecia MiGa-29, Niebo bez Granic ...
Gru 16, 2018
Lotniczy Dom Kultury Skocznia Warszawa w ramach projektu "Niebo bez granic" w roku 100-lecia Niepodległości Polski i 100-lecia Biało-Czerwonej ...
Sie 15, 2018
Dzisiaj na warszawskim niebie zobaczyliśmy: śmigłowce Mi-2 , W-3W/W-3WA Sokół, Mi-14 i Mi-2, Mi-8 i W-3 Sokół, Mi-17, Mi-24 oraz Mi-2. Samoloty ...
Mar 23, 2018
Dzisiaj dokładnie o godzinie 8:55 czasu lokalnego na warszawskim Okęciu wylądował nowy nabytek LOT-u Dreamliner B787-9. Przyleciał wprost z Everett, ...
Maj 17, 2017
Od jutra rusza sprzedaż biletów na musical "Piloci", a już dziś możecie zobaczyć co działo się podczas konferencji prasowej tego oszałamiającego ...
Top