sobota, 22 czerwiec 2019 12:57

Księżyc ich odmienił - o losach astronautów stąpających po Srebrnym Globie.

Napisane przez PAP Nauka w Polsce
Oceń ten artykuł
(0 głosów)
Księżyc ich odmienił - o losach astronautów stąpających po Srebrnym Globie. Źródło grafiki: PAP Nauka w Polsce

Tylko dwunastu ludzi stąpało po powierzchni Księżyca. Jest ich wśród nas coraz mniej. Wypowiedzi tych, którzy pozostali jeszcze przy życiu, zebrał autor książki "Księżycowy pył" - Andrew Smith. Polskie wydanie książki ukazało się właśnie nakładem wydawnictwa Czarne.

"Księżycowy pył" ukazał się w języku angielskim kilkanaście lat temu. Wówczas spośród dwunastu amerykańskich astronautów żyło jeszcze dziewięciu; dziś - zaledwie czterech. Dlatego pomysł dotarcia do nich i zarejestrowania ich wypowiedzi należy uznać za jak najbardziej cenną inicjatywę powieściopisarza Andrew Smitha.

Po książkę mogą sięgnąć nawet osoby, które nie mają bladego pojęcia o programie załogowych lotów na Księżyc - Apollo, którego apogeum przypadło na lata 1969-1972, bo autor wprowadza w temat bardzo szeroko. Nie przechodzi od razu do sedna - do wywiadów z astronautami, ale opisuje atmosferę, jaka towarzyszyła temu wydarzeniu 50 lat temu.

Wszystkim - jak pisze - towarzyszyła wielka niepewność, czy misja ta powiedzie się. W mediach pojawiały się przeróżne spekulacje. "Pewien badacz zapewniał widzów, że księżycowy pył na przypominających sylwetki yeti skafandrach astronautów zapali się, gdy tylko w kabinie Eagle`a (lądownika księżycowego - przyp. S.Z.) wejdzie w kontakt z tlenem, o ile wcześniej nie eksploduje im pod stopami. Inny ostrzegał, że powierzchnia Księżyca może być w całości złożona z pyłu, więc w chwili zetknięcia z podłożem lądownik kompromitująco się zapadnie i zniknie na zawsze" - pisze Smith.

Niepewność udzielała się astronautom, o czym mówią w rozmowach cytowanych w książce. Trudno im się dziwić. Nikt nie mówił tego głośno, ale powodzenie misji, czyli powrót z Księżyca w jednym kawałku szacowano na ok. 50 proc. A problemy w czasie trwania każdego z siedmiu lotów na Srebrny Glob piętrzyły się. Najbardziej pechowy był Apollo 13 - astronauci musieli zawrócić na Ziemię - nie dane im było postawić stopy na Księżycu.

Ale książka "Księżycowy pył" porusza głównie temat tego, jak tych kilka historycznych lotów zmieniło życie ludzi, którzy w nich uczestniczyli. Chyba nikt z nich nie przeczuwał, jak potoczą się ich losy. Najczęściej najwyższą cenę zapłaciła ich rodzina i żony. Małżeństwa rozpadały się, a astronauci próbowali znaleźć nowe miejsce dla siebie. Początkowo byli sławami żyjącymi w świetle reflektorów. Z czasem o nich zapomniano. Musieli zająć się czymś nowym, wytyczyć nowe cele. Ale co ma robić osoba, która dostąpiła czegoś tak wyjątkowego jak możliwość spaceru po Księżycu? - pyta Smith. Cóż, ich wybory były bardzo różne: handlowali samochodami, pływali holownikami, dystrybuowali piwo, rozdawali autografy na konwentach fanów Star Trek, jeden został artystą (malował tylko Księżyc), inny - senatorem.

"Księżycowy pył" pokazuje, że wśród uczestników lotów Apollo znalazły się bardzo różne osobowości - od milczków po ekstrawertyków. Na przykład pierwszy człowiek, który stanął na Księżycu - Neil Armstrong - nie lubił strzępić języka. Irytowała go popularność. Po powrocie na Ziemię chciał spokojnie prowadzić zajęcia na jednej z amerykańskich uczelni. Jednak pod jego gabinetem zawsze kłębił się tłum gapiów. Wytrzymał osiem lat, po czym opuścił uniwersytet.

Astronauci Apollo konkurowali między sobą. To temat rzadko uwypuklany w mających często patriotyczny i wzniosły charakter wspomnieniach na temat programu Apollo - projektu realizowanego przecież, jak głoszono - dla dobra ludzkości i postępu nauki. Tymczasem Buzz Aldrin, który lądował jako pierwszy na Księżycu wraz z Neilem Armstrongiem w 1969 r. bardzo liczył, że wyjdzie z lądownika jako pierwszy. Przeliczył się. Kto wie, czy z tego względu, na złość swojemu dowódcy, nie wykonał Armstrongowi żadnego zdjęcia na powierzchni Księżyca. O tego typu, mniej miłych aspektach misji Apollo pisze również autor "Księżycowego pyłu."

W publikacji można znaleźć mnóstwo fascynujących informacji na temat tego niezwykłego amerykańskiego projektu. Jednak sam styl pisania pozostawia, w mojej ocenie, wiele do życzenia. Dużą część książki stanowią wspominki jej autora, również z czasów dzieciństwa. Zdradza też techniczne aspekty pracy nad książką. Te nie zawsze porywają czytelnika. Moim zdaniem tego typu wtręty rozbijają narrację książki. Dziwnie brzmią też odautorskie komentarze dotyczące rozmówców.

"Z biegiem rozmowy, w miarę jak Young się rozluźnia, raz po raz zerka w moją stronę, niczym kameleon przycupnięty na gałęzi" - tak relacjonuje spotkanie z dowódcą misji Apollo 16 Johnem Youngiem. Dalej stwierdza, że były astronauta "mówi do ściany", co wytrąca go z równowagi. Czy tego typu informacje przecież o starszych osobach wnoszą coś do tematu? Czy tylko ukazują rozmówców w złym świetle?

"Księżycowy pył" byłby świetną książką, gdyby zebrany materiał zredagowano w nieco inny sposób. Podobne wrażenie mam zarówno po częściowej lekturze tej publikacji w angielskim oryginale, jak i w polskim przekładzie. Nie zmienia to faktu, że jeśli chcemy poznać zawiłe losy niezwykłej dwunastki, to nie znajdziemy na ten temat lepszej książki. A dodatkowe informacje na temat programu Apollo i czasów, w których księżycowa gorączka rozpalała zbiorową wyobraźnię powodują, że atmosfera ta może udzielić się i nam - 50 lat po tych wydarzeniach.

Szymon Zdziebłowski
PAP Nauka w Polsce

Czytany 369 razy

Artykuły powiązane

  • Program Apollo potwierdził naukowe hipotezy dotyczące Księżyca.

    Badania Księżyca wykonane w ramach programu Apollo nie przyniosły rewolucji w nauce, ale potwierdziły hipotezy, m.in. dotyczące powstania Srebrnego Globu. W czasach zimnej wojny misja ta miała bowiem głównie znaczenie wizerunkowe i prestiżowe - uważa dr Jacek Szubiakowski.

  • ESA: ponowne załogowe lądowanie na Księżycu - niemożliwe bez europejskiego udziału.

    Ponowne załogowe lądowanie na Księżycu, planowane przez NASA na 2024 r., nie byłoby możliwe bez europejskiego wkładu. Decyzje dotyczące stopnia zaangażowania Europejskiej Agencji Kosmicznej w program Artemida zapadną pod koniec listopada br.- powiedział PAP Didier Schmitt z ESA.

  • Ekspert ESA: w ciągu 10 lat pierwszy Europejczyk postawi stopę na Księżycu.

    Pierwszy Europejczyk postawi stopę na Księżycu w ciągu 10 lat - powiedział PAP David Parker z Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA). Agencja ta prowadzi dwa flagowe projekty związane z eksploracją Srebrnego Globu - dotyczą transportu dużych ładunków i przetwarzania księżycowych zasobów.

  • Specjalista: wsparcie polityczne i finansowe - główne wyzwania dla planów załogowego lotu na Księżyc.

    Największym wyzwaniem dla planów NASA wysłania załogowego lotu na Księżyc będzie otrzymanie dostatecznego wsparcia politycznego i - co za tym idzie – finansowego, ocenił w rozmowie z PAP dr Kris Zacny, który współpracuje z tą amerykańską agencją.

  • Neila Armstronga portret osobisty. Film dokumentalny National Geographic.

    Neil Armstrong - pierwszy człowiek, który stąpał po powierzchni Księżyca blisko 50 lat temu, był pozbawiony wielkiego ego. I między innymi właśnie dlatego przypadło mu to zaszczytne wyróżnienie - dowiemy się z filmu dokumentalnego National Geographic.

  • Orzeł znów wyląduje. Premiera rockowego filmu „Apollo 11” z okazji 50. rocznicy misji na Księżyc.

    Nazywowkinach.pl zaprasza w lipcu na film, którego fabułę skonstruowano z niepublikowanych dotąd i zremasterowanych materiałów archiwalnych. Emocje towarzyszące lądowaniu człowieka na Księżycu ożyją na nowo dzięki „Apollo 11” – prezentowanemu w polskich kinach z okazji 50. rocznicy lądowania człowieka na Księżycu, które miało miejsce 20 lipca 1969 roku.

  • Spotkanie z Szymonem Jakubowskim - autorem nowo wydanej książki pt. "Skrzydła nad Wisłokiem".

    30 maja br. na rynek wydawniczy trafia książka Szymona Jakubowskiego „Skrzydła nad Wisłokiem” – pierwsza, szersza publikacja poświęcona historii rzeszowskiego lotnictwa. Wydawnictwo to przede wszystkim kopalnia ciekawostek o lotnictwie na Rzeszowszczyźnie i Podkarpaciu, od dawien dawna aż po czasy współczesne. Dzień później, 31 maja w Rzeszowie odbędzie się premierowe spotkanie z autorem.

  • Fotobioreaktor: źródło tlenu i pożywienia dla astronautów.

    Airbus wprowadza kolejny eksperymentalny system na Międzynarodową Stację Kosmiczną (ISS) w postaci fotobioreaktora (PBR). PBR, opracowany przez Uniwersytet w Stuttgarcie i zbudowany przez Airbusa na zlecenie Niemieckiego Centrum Lotniczo-Kosmicznego (Deutsches Zentrum für Luft- und Raumfahrt; DLR), ma na celu przetworzenie części CO2 zgromadzonego przez „LSR” Life Support Rack na pokładzie ISS na tlen i biomase, co może pomóc w zaoszczędzeniu cennych zasobów podczas przyszłych długotrwałych misji kosmicznych.

  • Homo sapiens w kosmosie. Badania organizmów astronautów.

    10 badawczych zespołów, od różnych stron analizowało organizm Scotta Kelly - astronauty, który spędził rok na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Udostępnione właśnie wyniki pionierskiego eksperymentu pokazują, co podczas kosmicznej podróży dzieje się z genami, psychiką, układem odpornościowym czy nawet zamieszkującymi ciało bakteriami.

  • NASA otwiera księżycową puszkę. Taki był plan.

    Amerykańska Agencja Kosmiczna rozpoczyna badania kolejnych próbek przywiezionych przez astronautów z Księżyca w czasie programu Apollo. Taki był plan - by po kilku dekadach zbadać je za pomocą metod znacznie lepszych, niż ówcześnie dostępnych.

  • Szef PAK: górnictwo kosmiczne da oddech naszej gospodarce.

    Z Księżyca możemy czerpać surowce naturalne - np. hel mogący być paliwem do elektrowni jądrowych; dalsza ekspansja w kosmos pozwoli sprowadzić na Ziemię metale rzadkie. Takie górnictwo kosmiczne da „oddech naszej gospodarce” - mówi PAP szef Polskiej Agencji Kosmicznej dr hab. Grzegorz Brona.

  • Dostępna publikacja "Brexit and Aviation Law, Abingdon, New York: Routledge, 2019".

    Jan Walulik, Brexit and Aviation Law prezentuje kluczowe dla sektora lotniczego i administracji lotniczej problemy prawne związane z Brexitem. Publikacja rozpoczyna się od omówienia aktów prawnych dotkniętych Brexitem oraz tych nielicznych, których funkcjonowanie pozostanie nienaruszone. Obejmuje to prawo pierwotne i wtórne UE, umowy między UE a państwami trzecimi (w tym EOG, ECAA, tzw. umowy wertykalne i horyzontalne, umowy z zakresu bezpieczeństwa i ochrony lotnictwa), umowy bilateralne których stronami są państwa członkowskie UE, systemy prawne WTO/GATS, ICAO, ECAC, EUROCONTROL, konwencję kapsztadzką, konwencje dotyczące odpowiedzialności cywilnej w lotnictwie, konwencje z zakresu bezpieczeństwa i ochrony lotnictwa.

  • Szef PAK: powinniśmy pomyśleć o wysyłaniu w przyszłości polskich astronautów w kosmos.

    Polska powinna pomyśleć o zaangażowaniu się w przyszłości w tzw. Human Spaceflight, czyli wysyłanie własnych astronautów w przestrzeń kosmiczną - ocenił w rozmowie z PAP szef PAK dr hab. Grzegorz Brona. Polak mógłby wziąć udział w misji załogowej po 2025 r.

  • Nicole Stott: w przestrzeni kosmicznej poczułam szczególną więź z Ziemią.

    Lot w przestrzeń kosmiczną to przeżycie przekraczające wyobrażenia; kiedy się tego doświadcza, odczuwa się paradoksalnie większą niż kiedykolwiek wcześniej więź z Ziemią – opowiadała w sobotę w Katowicach amerykańska astronautka Nicole Stott.

  • Naukowiec: lądowanie sondy na niewidocznej stronie Księżyca to pokaz możliwości Chin.

    Lądowanie sondy po niewidocznej z Ziemi stronie Księżyca to wyraźny pokaz możliwości technologii kosmicznych Chin - powiedział PAP geolog planetarny dr Jakub Ciążela. W chiński projekt eksploracji Srebrnego Globu zaangażowani są również Polacy.

  • Pomiar emocji i stresu astronautów łatwiejszy dzięki polskiemu rozwiązaniu.

    Urządzenie monitorujące wybrane emocje np. strach oraz poziom relaksu i stresu z dokładnością sięgającą 99 proc. opracowały polskie firmy dla Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA). Może przydać się ono zarówno astronautom, ale też np. służbom mundurowym czy sportowcom.

  • Książka: Niebo rozwianych nadziei. Zachodni sojusznicy wobec wojny powietrznej w Polsce we wrześniu 1939 roku.

    Wiedza o tym, że zaatakowana 1 września 1939 roku Rzeczpospolita daremnie oczekiwała obiecanej jej lotniczej pomocy zachodnich aliantów, jest w Polsce powszechna. Choć jednak od dramatycznych wydarzeń tego okresu minęło już niemal osiem dziesięcioleci, informacje o mechanizmach decyzji podejmowanych wówczas w Paryżu i Londynie wciąż pozostawały zaskakująco niepełne, oparte na ograniczonej podstawie źródłowej.

  • World Space Week Wrocław - druga edycja kosmicznego Święta juź w październiku.

    W dniach od 5 do 7 października we Wrocławiu odbędzie się druga polska edycja World Space Week – wydarzenia honorującego Światowy Tydzień Przestrzeni Kosmicznej[1]. Podczas trzech wyjątkowych dni Wrocław zamieni się w stolicę miłośników nauki i kosmosu. Organizatorzy – Stowarzyszenie WroSpace – zaplanowali szereg atrakcji, takich jak: konferencja popularnonaukowa, targi biznesowe, konkursy, warsztaty kosmiczne czy panele dyskusyjne. Jednym z partnerów wydarzenia jest wrocławska spółka SatRevolution.

  • Ku Księżycowi: ESA powierza spółce Airbus prace koncepcyjne nad przyszłą stacją załogową na orbicie Księżyca.

    Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) zleciła spółce Airbus przeprowadzenie dwóch projektów badawczych dotyczących możliwego udziału partnerów europejskich w przyszłej kosmicznej stacji załogowej na orbicie Księżyca. W projekcie Gateway, wcześniej nazywanym Deep Space Gateway (DSG) lub Lunar Orbital Platform-Gateway (LOP-G), biorą udział agencje kosmiczne Stanów Zjednoczonych, Rosji, Kanady, Japonii i Europy (NASA, Roscosmos, CSA, JAXA i ESA).

  • Księżyc first minute. Loty w kosmos na wyciągnięcie ręki?

    SpaceX ogłosiło, że już za pięć lat, na pokładzie olbrzymiej rakiety chce wysłać grupę ludzi na wyprawę wokół Księżyca. Lot wykupił japoński miliarder. Chce zabrać z sobą grupę artystów.

Redakcja poleca

Kwi 17, 2019
"Galerię fotografii Iskier z całej Polski zaczynam od jedynego w ...
Kwi 12, 2019
Mariusz Błaszczak, minister obrony narodowej zaprasza do wspólnego ...
Kwi 12, 2019
Zespół Flaris opublikował kolejny film z lotów testowych Flarisa. Tym ...
Lut 07, 2019
JAK samolot można odbudować? ... Odpowiedź jest prosta: trzeba się ...
Lut 11, 2019
Drogowy transport pasażerskich samolotów zawsze zwraca uwagę. W ...
Lut 11, 2019
Pierwszy pasażer posiadacza licencji PPL(a) to zawsze wielkie ...
Lut 08, 2019
Główną rolę w filmie, który wszedł właśnie na ekrany największych ...
Lis 28, 2018
Był październik 1980 roku, kiedy dyrekcja zakładów PZL Świdnik ...
Wrz 06, 2018
Małgorzata Nowotnik i Marian Nowotnik to lotnicze małżeństwo, które ...

Najczęściej czytane

Kwi 26, 2019
Aeroklub Lubelski i Kagero Publishing Sp. z o.o. serdecznie ...
Kwi 25, 2019
Uczestnicy wydarzenia będą mieli okazję wysłuchać prelekcji na temat ...
Kwi 24, 2019
24 kwietnia Łukasz Czepiela, jeden z najlepszych na świecie pilotów ...
Kwi 20, 2019
Itaka - największe w Polsce biuro podróży - będzie najprawdopodobniej ...
Kwi 24, 2019
Jest już gotowy harmonogram pokazów radomskich Orlików na cały 2019 ...
Kwi 18, 2019
Najpóźniej jesienią przyszłego roku w 4 Skrzydle Lotnictwa Szkolnego ...
Mar 04, 2019
Jak podają największe polskie media min. RMF24.pl w rejonie ...
Lut 27, 2019
12 lutego wykonujący lot nad terytorium Republiki Czeskiej samolot ...
Lut 28, 2019
Bezpieczeństwo było, jest i będzie dla nas priorytetem. Przed chwilą ...
Mar 01, 2019
Na początek rozbudowy Państwowe Porty Lotnicze najpewniej wyburzą ...
Sty 29, 2019
Dwa nowe samoloty LET Aircraft Industries typu L 410 UVP E-20 trafią ...
Sty 27, 2019
Gdy por. Krzysztof Miko, pilot 7 Dywizjonu Lotniczego, został ciężko ...

Nasze wywiady

Lis 28, 2018
Był październik 1980 roku, kiedy dyrekcja zakładów PZL Świdnik ...
Paź 14, 2018
Za nami już 9. edycja słynnej Nocy w Instytucie Lotnictwa. Ponieważ w ...
Wrz 06, 2018
Małgorzata Nowotnik i Marian Nowotnik to lotnicze małżeństwo, które ...
Lip 16, 2018
Jako patron medialny Air Show w Radomiu mamy zaszczyt pokazać, jako ...
Kwi 23, 2018
Postanowiliśmy to sprawdzić składając wizytę z symulatorze Boeinga ...
Lut 04, 2018
Wczoraj w Hotelu Aiport Okęcie odbyła się impreza Open Day Cumulusy ...
Paź 11, 2017
Siedemnastoletnia Maja Kuczyńska w krótkim czasie zachwyciła świat ...
Wrz 12, 2017
W sobotę 9 września ekipa portalu Aviation24.pl odwiedziła urocze ...
Wrz 05, 2017
W imieniu firmy Eurofighter Jagdflugzeug GmbH i jej firm ...

Kalendarium Wikipedii

Dzisiaj jest: 18 Lipca 2019    |    Wydarzyło się: 1942 – Dokonano oblotu pierwszego myśliwca odrzutowego Messerschmitt Me 262. 1964 – Otwarto Port lotniczy Madera. 1970 – Dokonano oblotu włoskiego samolotu transportowego Aeritalia G.222. 1975 – Dokonano oblotu czeskiego samolotu akrobacyjnego Zlín Z-50. 1921 - Urodził się John Glenn, amerykański pilot, astronauta. 1965 – Wystrzelono radziecką sondę księżycową Zond 3. 1966 – Rozpoczęła się załogowa misja kosmiczna Gemini 10.

Lotnicza książka

Cze 22, 2019
Tylko dwunastu ludzi stąpało po powierzchni Księżyca. Jest ich wśród ...
Gru 27, 2018
Zbliża się koniec roku w którym obchodzimy 100-rocznicę Odzyskania ...
Lis 14, 2018
Muzeum Sił Powietrznych w Dęblinie zaprasza na oblot książki pt. ...
Lis 03, 2018
Wiedza o tym, że zaatakowana 1 września 1939 roku Rzeczpospolita ...
Sie 22, 2018
Pasjonująca historia polskich pilotów, których odwaga i męstwo ...
Cze 08, 2018
Książka, która zdaniem Mariusza Szczygła warta jest złamania siódmego ...
Cze 06, 2018
Karaś, Junak, Iskra, Bies, wreszcie i Orlik. Pasjonaci aeronautyki ...
Mar 17, 2018
Zastanawialiście się kiedyś, jaki zapach ma przestrzeń kosmiczna? A ...
Mar 01, 2018
Kilka miesięcy temu nakładem poznańskiego wydawnictwa DYGRESJE ...

Nasze Video

Maj 19, 2019
W ramach Nocy Muzeów, 100-lecia Eskadry Kościuszkowskiej, 90-lecia ...
Gru 16, 2018
Lotniczy Dom Kultury Skocznia Warszawa w ramach projektu "Niebo bez ...
Sie 15, 2018
Dzisiaj na warszawskim niebie zobaczyliśmy: śmigłowce Mi-2 , ...
Mar 23, 2018
Dzisiaj dokładnie o godzinie 8:55 czasu lokalnego na warszawskim ...
Maj 19, 2017
Pod koniec kwietnia dzieci z jednej z warszawskich szkół podstawowych ...
Maj 17, 2017
Od jutra rusza sprzedaż biletów na musical "Piloci", a już dziś ...
Top