fanpage facebook aviation24.pl fanpage twitter aviation24.pl kanał youtube aviation24.pl galeria instagram aviation24.pl

Margaret Hamilton
Podpis: Informatyczka Margaret Hamilton pozuje z oprogramowaniem do sterowania Apollo, które ona i jej zespół opracowali na MIT. - Foto: MIT News, MIT Museum

Margaret Hamilton, pionierka informatyki i jedna z najważniejszych osób odpowiedzialnych za oprogramowanie programu Apollo, zmarła 30 września 2026 roku w wieku 90 lat. Kierowany przez nią zespół MIT stworzył oprogramowanie pokładowe, które odegrało kluczową rolę podczas misji Apollo, w tym pierwszego lądowania ludzi na Księżycu.

Hamilton rozpoczęła pracę w Massachusetts Institute of Technology w 1959 roku. Początkowo zajmowała się oprogramowaniem do prognozowania pogody, współpracując z meteorologiem Edwardem N. Lorenzem. W 1961 roku rozpoczęła pracę przy projekcie SAGE, amerykańskim systemie obrony powietrznej, gdzie zajmowała się oprogramowaniem komputera AN/FSQ-7.

To właśnie wtedy zainteresowała się niezawodnością oprogramowania. W 1965 roku dołączyła do Laboratorium Instrumentacji MIT, które otrzymało od NASA zadanie opracowania oprogramowania pokładowego dla programu Apollo. Hamilton została pierwszą programistką zatrudnioną przez MIT do tego projektu oraz pierwszą kobietą-programistką w zespole Apollo.

Początkowo pracowała przy bezzałogowych misjach Apollo, a później objęła kierownictwo nad zespołem tworzącym oprogramowanie dla misji załogowych. W 1968 roku przy pracach nad oprogramowaniem programu Apollo uczestniczyło już ponad 400 osób.

Hamilton przykładała dużą wagę do tego, aby oprogramowanie potrafiło przewidywać błędy i odpowiednio na nie reagować. Jednym z przykładów była sytuacja z symulatorem modułu dowodzenia, który przypadkowo uruchomiła jej czteroletnia córka Lauren. Hamilton zaproponowała wtedy zabezpieczenia, które miały zapobiec podobnemu zdarzeniu podczas prawdziwego lotu.

Jej ostrzeżenia okazały się uzasadnione podczas misji Apollo 8. Jim Lovell przypadkowo uruchomił program P01, co doprowadziło do utraty danych nawigacyjnych. Zespół Hamilton pomógł rozwiązać problem, a później wprowadzono odpowiednie zmiany w oprogramowaniu.

Najważniejszy sprawdzian przyszedł podczas Apollo 11 w lipcu 1969 roku. Tuż przed lądowaniem modułu Eagle komputer pokładowy wygenerował alarm 1202. System był przeciążony, co mogło zagrozić procedurze lądowania.

Oprogramowanie zaprojektowane przez zespół Hamilton potrafiło jednak nadawać priorytet najważniejszym zadaniom. Komputer mógł przerwać mniej istotne procesy i skoncentrować się na działaniach niezbędnych do kontynuowania misji. Kontrolerzy w Houston zdecydowali, że lądowanie może być kontynuowane. Neil Armstrong i Buzz Aldrin dotarli dzięki temu na powierzchnię Księżyca.

Po zakończeniu programu Apollo Hamilton kontynuowała działalność w branży informatycznej. W 1976 roku założyła firmę Higher Order Software, a dekadę później Hamilton Technologies. Przez kolejne lata rozwijała metody projektowania oprogramowania ukierunkowane na zapobieganie błędom i zwiększanie niezawodności złożonych systemów.

Hamilton była również jedną z osób, które przyczyniły się do ugruntowania pojęcia „inżynieria oprogramowania”. Gdy zaczęła używać tego określenia, traktowano je początkowo jako nietypowy pomysł. Z czasem stało się ono nazwą całej dziedziny.

Jej dorobek został doceniony licznymi nagrodami. W 2003 roku otrzymała NASA Exceptional Space Act Award, a w 2016 roku prezydent Barack Obama przyznał jej Prezydencki Medal Wolności. W 2022 roku została przyjęta do National Aviation Hall of Fame.

Hamilton stała się także symbolem kobiet działających w nauce i technologii. Szczególnie znane jest zdjęcie z 1969 roku, na którym stoi obok stosu wydruków kodu stworzonego przez jej zespół dla programu Apollo. W 2015 roku oprogramowanie Apollo, nad którym pracowała, zostało udostępnione publicznie w serwisie GitHub, a dwa lata później jej postać znalazła się w zestawie Lego poświęconym kobietom związanym z historią NASA.

Margaret Hamilton pozostawiła po sobie dorobek, który wpłynął zarówno na rozwój lotów kosmicznych, jak i współczesnej inżynierii oprogramowania. Jej praca pokazała, jak istotną rolę w bezpieczeństwie misji kosmicznej może odgrywać odpowiednio zaprojektowany kod.

Margaret Hamilton zmarła 30 września 2026 roku. Miała 90 lat. Pozostawiła córkę Lauren Hamilton, zięcia Richarda Selesnicka, dwóch wnuków, czworo prawnuków oraz rodzeństwo: Johna, Davida i Kathryn.

Źródło informacji: MIT News, NASA, Wikimedia / redag. Aviation24.pl

Skomentuj artykuł na Facebooku

Przeczytaj inne publikacje