Kanadyjska firma Volatus Aerospace zawarła strategiczne partnerstwo z hiszpańską firmą Singular Aircraft w sprawie wprowadzenia do Kanady autonomicznego samolotu wielozadaniowego FlyOx 1. Maszyna może przenosić do 1560 litrów wody lub środka gaśniczego, wykonywać automatyczny start i lądowanie oraz operować z przygotowanych i nieprzygotowanych lądowisk. Projekt zakłada również rozwój kanadyjskiej produkcji, integracji systemów i zaplecza technicznego dla autonomicznego lotnictwa.
Volatus Aerospace została strategicznym partnerem Singular Aircraft w Kanadzie. Firmy będą wspólnie analizować możliwości wprowadzenia FlyOx 1 na tamtejszy rynek. Współpraca obejmuje między innymi produkcję w Kanadzie, integrację systemów, zastosowania operacyjne oraz długoterminową obsługę maszyn.
Głównym obszarem zainteresowania jest walka z pożarami lasów. Kanada regularnie mierzy się z rozległymi pożarami, które mogą szybko zmieniać kierunek i obejmować duże obszary. Producent FlyOx 1 wskazuje, że rosnąca intensywność, szybkość rozprzestrzeniania się i nieprzewidywalność pożarów zwiększają zapotrzebowanie na nowe rozwiązania w zakresie zapobiegania, wykrywania i zwalczania ognia.
Według danych przedstawianych przez Singular Aircraft liczba pożarów lasów może wzrosnąć o około 15 procent do 2030 roku, a do końca tego stulecia nawet o 50 procent. Firma chce wykorzystać autonomiczne lotnictwo do ograniczenia skutków takich zdarzeń i zwiększenia możliwości służb prowadzących działania przeciwpożarowe.
FlyOx 1 został pierwotnie opracowany właśnie z myślą o autonomicznym gaszeniu pożarów. Z czasem konstrukcja została rozwinięta w kierunku wielozadaniowej platformy ciężkiego transportu lotniczego. Jej maksymalna masa startowa wynosi około 4000 kg.
Samolot może zabrać do 1560 litrów wody lub środka opóźniającego rozprzestrzenianie się ognia. System zrzutu ma umożliwiać precyzyjne uwalnianie ładunku podczas lotu. Producent podaje prędkość zrzutu na poziomie 85 węzłów, co ma zwiększać dokładność prowadzenia działań gaśniczych.
FlyOx 1 ma być wykorzystywany na wszystkich trzech etapach walki z pożarami. Pierwszym jest zapobieganie. W konfiguracji rozpoznawczej samolot może prowadzić długotrwałe autonomiczne loty nad obszarami zagrożonymi pożarami. Producent deklaruje możliwość prowadzenia misji obserwacyjnych trwających nawet do 24 godzin.
Podczas takich lotów platforma może monitorować obszary leśne, oceniać zagrożenie pożarowe oraz dostarczać dane potrzebne do planowania działań. Może również wspierać przygotowanie pasów przeciwpożarowych chroniących zabudowania i obszary szczególnie cenne przyrodniczo.
Drugim etapem jest wykrywanie pożarów. FlyOx 1 może zostać wyposażony w zaawansowane czujniki, kamery wysokiej rozdzielczości i radar obserwacyjny. Zebrane informacje mogą być przekazywane w czasie rzeczywistym do centrów dowodzenia oraz innych uczestniczących w działaniach statków powietrznych i jednostek naziemnych.
Takie rozwiązanie ma skrócić czas pomiędzy pojawieniem się pierwszych oznak pożaru a rozpoczęciem działań. Autonomiczny samolot może jednocześnie kontynuować obserwację dużego obszaru, podczas gdy załogowe samoloty i śmigłowce wykonują inne zadania.
Trzecim etapem jest bezpośrednia reakcja na pożar. FlyOx 1 może przenosić do 1560 litrów wody lub środka gaśniczego i precyzyjnie zrzucać ładunek w wyznaczonym miejscu. Dzięki autonomii nie ma potrzeby wysyłania pilota w rejon, w którym występuje silne zadymienie, wysoka temperatura lub inne zagrożenia.
Producent podkreśla jednak, że FlyOx 1 nie ma zastępować załogowych samolotów gaśniczych. Jego zadaniem jest uzupełnienie istniejących sił i zwiększenie możliwości prowadzenia działań. Autonomiczna platforma może przejąć część zadań, wspierać pilotów i zwiększać bezpieczeństwo całego systemu.
Jedną z najważniejszych cech samolotu jest możliwość działania z minimalną infrastrukturą. FlyOx 1 może startować i lądować zarówno na przygotowanych, jak i nieprzygotowanych powierzchniach. Według producenta może być również wykorzystywany w dzień i w nocy.
Maszyna ma być gotowa do startu w około 10 minut. Szybki montaż i możliwość transportu w rejon prowadzenia działań mają ułatwić wykorzystanie jej podczas nagłych sytuacji kryzysowych.
W materiałach dotyczących misji gaśniczych producent podaje możliwość wykonywania lotów trwających do trzech godzin podczas długotrwałego zwalczania pożaru. W konfiguracji rozpoznawczej czas lotu może być znacznie dłuższy. Singular Aircraft podaje dla tej konfiguracji nawet 24 godziny autonomii, natomiast w szczegółowych danych dotyczących misji obserwacyjnych wskazuje również wartość do 20 godzin.
FlyOx 1 może być także wykorzystywany poza gaszeniem pożarów. Jednym z potencjalnych zastosowań są misje poszukiwawczo-ratownicze.
W takiej konfiguracji samolot może prowadzić długotrwałe przeszukiwanie dużych obszarów. Producent wskazuje na zasięg przekraczający 200 kilometrów, możliwość wykonywania lotów poza bezpośrednim zasięgiem wzroku operatora oraz automatyczne prowadzenie wzorów przeszukiwania.
Na pokładzie mogą znaleźć się radar obserwacyjny, kamery wysokiej rozdzielczości i inne czujniki. System może również współpracować z rozwiązaniami służącymi do lokalizacji osób.
FlyOx 1 może w takich działaniach nie tylko szukać poszkodowanych. Platforma może przekazywać w czasie rzeczywistym informacje do centrów dowodzenia, a także dostarczać wyposażenie ratunkowe, między innymi tratwy ratunkowe lub zestawy pierwszej pomocy.
Autonomiczny samolot może więc rozpocząć rozpoznanie jeszcze przed dotarciem załogowych zespołów ratowniczych. Pozwala to ocenić sytuację, wskazać lokalizację poszkodowanych i określić bezpieczniejsze trasy dotarcia do nich.
Kolejnym zastosowaniem jest transport ładunków. FlyOx 1 może przewozić żywność, wodę, sprzęt medyczny i inne materiały w miejsca trudno dostępne dla transportu naziemnego.
Producent podaje, że w konfiguracji transportowej samolot może przewozić do 1500 kg ładunku. Przy zasięgu 250 kilometrów deklarowana zdolność przewozowa wynosi 1500 kg. Dla 400 kilometrów również podawana jest wartość 1500 kg, przy 600 kilometrach ma to być 1200 kg, a przy 800 kilometrach około 1100 kg.
Maszyna może transportować zarówno ładunki stałe, jak i płynne. System precyzyjnego zrzutu pozwala dostarczać wyposażenie bez konieczności lądowania w miejscu docelowym.
Może to mieć znaczenie podczas klęsk żywiołowych, katastrof oraz działań humanitarnych. Autonomiczny samolot może dostarczyć zaopatrzenie do obszaru, do którego dostęp drogą lądową został utrudniony lub całkowicie zablokowany.
FlyOx 1 może znaleźć zastosowanie również w sektorze obronnym i bezpieczeństwa. Producent wskazuje między innymi na możliwość prowadzenia rozpoznania, obserwacji granic i infrastruktury krytycznej oraz wykonywania zadań transportowych.
W konfiguracji rozpoznawczej platforma może korzystać z radarów, kamer wysokiej rozdzielczości i innych czujników. Producent przewiduje również możliwość integracji wyposażenia do wykrywania obiektów podwodnych oraz zrzutu boi sonarowych.
Wśród potencjalnych zastosowań wymieniono także działania służb porządkowych. Samolot może prowadzić długotrwałą obserwację dużych obszarów, wykrywać potencjalne zagrożenia i przekazywać dane innym jednostkom.
Platforma ma również architekturę z potrójną redundancją oraz szyfrowaną łączność. Producent zakłada współpracę FlyOx 1 z istniejącymi statkami powietrznymi i jednostkami naziemnymi. Misje mogą być wcześniej planowane, oceniane i zatwierdzane przed rozpoczęciem lotu.
Istotnym elementem rozwoju FlyOx 1 jest doświadczenie zdobywane przez Singular Aircraft. Na początku 2024 roku firma otrzymała od hiszpańskiego Centrum Rozwoju Technologii Przemysłowych kontrakt na realizację zamówienia przedkomercyjnego. Projekt miał zwiększyć możliwości gaśnicze FlyOx 1 i przygotować platformę do działania w trudnych warunkach.
Wprowadzenie FlyOx 1 do Kanady nie jest jednak jeszcze przesądzone. Volatus rozpoczęła rozmowy z władzami, organami regulacyjnymi oraz organizacjami zajmującymi się zarządzaniem pożarami lasów. Konieczne będzie określenie wymagań operacyjnych, przeprowadzenie ocen technicznych oraz uzyskanie odpowiednich zezwoleń.
Każde wykorzystanie samolotu w Kanadzie będzie wymagało również zgody kanadyjskiego organu nadzoru lotniczego. Firmy muszą przejść odpowiednią procedurę certyfikacyjną i wykazać, że platforma może bezpiecznie wykonywać planowane operacje.
Partnerstwo zakłada jednocześnie coś więcej niż zakup gotowych samolotów. Volatus chce stworzyć w Kanadzie zdolności związane z produkcją, montażem, integracją systemów oraz obsługą autonomicznych statków powietrznych.
Dla Kanady może to oznaczać powstanie krajowego zaplecza dla nowej klasy lotnictwa. Firma chce połączyć kanadyjskie możliwości przemysłowe i doświadczenie operacyjne z opracowaną przez Singular Aircraft platformą FlyOx 1.
Jeżeli projekt przejdzie kolejne etapy techniczne i regulacyjne, Kanada może otrzymać autonomiczny samolot zdolny do wykonywania znacznie bardziej wymagających zadań niż typowe bezzałogowe statki powietrzne. FlyOx 1 łączy bowiem dużą ładowność, długi czas lotu, autonomiczne operacje oraz możliwość działania z ograniczoną infrastrukturą.
W przypadku pożarów najważniejszą korzyścią może być możliwość jednoczesnego prowadzenia rozpoznania, wykrywania nowych ognisk oraz prowadzenia bezpośrednich działań gaśniczych. W innych sytuacjach ten sam samolot może zostać skonfigurowany do poszukiwania ludzi, transportu zaopatrzenia czy obserwacji dużych obszarów.
Volatus i Singular Aircraft chcą w ten sposób stworzyć w Kanadzie nową zdolność operacyjną, która nie będzie konkurować bezpośrednio z istniejącymi załogowymi samolotami, ale ma je uzupełniać. W przypadku szybko rozwijających się pożarów lub innych sytuacji kryzysowych dodatkowa autonomiczna platforma może pozwolić na szybsze rozpoczęcie działań i ograniczenie ryzyka dla załóg.
Źródło informacji: Volatus Aerospace, Singular Aircraft / redag. Aviation24.pl
