Szwedzki koncern Saab poinformował o podpisaniu kolejnego dużego kontraktu na dostawę samolotów wczesnego ostrzegania i dowodzenia GlobalEye. Nowym klientem zostało państwo z regionu Bliskiego Wschodu, którego tożsamości producent nie ujawnia. Zamówienie obejmuje dwa samoloty o łącznej wartości 10,1 mld koron szwedzkich, a ich dostawy zaplanowano na 2030 rok.
To kolejny sygnał rosnącego zainteresowania platformą, która w ostatnich latach stała się jednym z najważniejszych konkurentów klasycznych systemów AWACS.
Prezes i dyrektor generalny Saab, Micael Johansson, podkreślił, że nowe zamówienie potwierdza skuteczność oraz dojrzałość operacyjną systemu.
– To zamówienie potwierdza nasze zaangażowanie w dostarczanie sprawdzonych zdolności w zakresie wczesnego ostrzegania i dowodzenia. Rosnące międzynarodowe zainteresowanie GlobalEye odzwierciedla jego skuteczność i niezawodność we współczesnych operacjach obrony powietrznej – powiedział Johansson.
Ze względu na charakter kontraktu oraz względy bezpieczeństwa Saab nie ujawnił nazwy odbiorcy ani dodatkowych informacji dotyczących konfiguracji zamówionych maszyn.
GlobalEye to samolot wczesnego ostrzegania, dowodzenia i rozpoznania (AEW&C – Airborne Early Warning and Control), opracowany przez Saab na bazie biznesowego odrzutowca Bombardier Global 6500.
Najważniejszym elementem systemu jest radar Erieye ER z aktywnym skanowaniem elektronicznym (AESA), który umożliwia jednoczesne wykrywanie i śledzenie celów powietrznych, nawodnych oraz lądowych na bardzo dużych odległościach. Platforma wykorzystuje również zestaw aktywnych i pasywnych sensorów, dzięki czemu zapewnia dowódcom pełny obraz sytuacji operacyjnej w czasie rzeczywistym.
GlobalEye został zaprojektowany z myślą o wykrywaniu nie tylko klasycznych samolotów bojowych, ale również pocisków manewrujących, rakiet balistycznych, bezzałogowych statków powietrznych oraz celów o obniżonej wykrywalności.
Nowe zamówienie oznacza dalszy rozwój programu GlobalEye, który jeszcze kilka lat temu posiadał tylko jednego użytkownika. Pierwszym klientem były Zjednoczone Emiraty Arabskie, które zamówiły łącznie pięć samolotów i pozostają obecnie jedynym państwem eksploatującym system w służbie operacyjnej.
Kolejnym użytkownikiem została Szwecja, która zamówiła trzy egzemplarze z opcją rozszerzenia kontraktu o dwa następne. Pierwsze dostawy dla szwedzkich sił powietrznych mają rozpocząć się od 2027 roku.
Do grona klientów dołączyła również Francja, która pod koniec 2025 roku podpisała kontrakt na dwa samoloty GlobalEye wraz z wyposażeniem naziemnym, szkoleniem i pakietem wsparcia. Umowa obejmuje także opcję zakupu kolejnych dwóch maszyn. Francuskie GlobalEye zastąpią w przyszłości samoloty Boeing E-3F AWACS.
W lipcu 2026 roku ogłoszono także wybór GlobalEye przez NATO jako następcy starzejącej się floty samolotów E-3 Sentry AWACS. Sojusz planuje zakup nawet dziesięciu nowych maszyn, choć negocjacje kontraktu są nadal prowadzone.
Również Kanada zapowiedziała wybór GlobalEye jako nowego samolotu wczesnego ostrzegania dla swoich sił zbrojnych, odchodząc od konkurencyjnej konstrukcji Boeing E-7 Wedgetail.
Rosnąca liczba zamówień pokazuje, że rynek samolotów wczesnego ostrzegania przechodzi obecnie istotne zmiany. Przez wiele lat dominowały ciężkie platformy bazujące na Boeingach 707, takie jak E-3 Sentry AWACS.
GlobalEye reprezentuje nowsze podejście. Dzięki wykorzystaniu nowoczesnego odrzutowca biznesowego jako platformy bazowej oferuje niższe koszty eksploatacji, większy zasięg, długotrwałość lotu oraz możliwość prowadzenia jednoczesnego dozoru przestrzeni powietrznej, morskiej i lądowej.
W obliczu rosnącego zagrożenia ze strony pocisków manewrujących, rojów dronów i broni hipersonicznej systemy tej klasy stają się jednym z najważniejszych elementów nowoczesnej obrony powietrznej.
Źródło informacji: Saab / redag. Aviation24.pl
