Tegoroczne targi Farnborough International Airshow 2026 przyniosły przełomowe informacje dotyczące programu Global Combat Air Programme (GCAP), którego celem jest opracowanie myśliwca szóstej generacji. Wielka Brytania, Włochy i Japonia potwierdziły rozpoczęcie pełnoskalowej fazy projektowania i rozwoju, zabezpieczyły wielomiliardowe finansowanie oraz zaprezentowały kolejne elementy przyszłego systemu walki powietrznej. Wszystko wskazuje na to, że harmonogram zakładający wejście nowej konstrukcji do służby w 2035 roku pozostaje aktualny.
Jednym z najważniejszych wydarzeń podczas targów było podpisanie kontraktu o wartości 4,6 miliarda funtów pomiędzy państwami uczestniczącymi w programie a nowo utworzoną spółką Edgewing, która odpowiada za realizację etapu projektowania i rozwoju przyszłego myśliwca.
Nowa spółka została utworzona przez trzech głównych partnerów przemysłowych programu. Udziały zostały podzielone po równo pomiędzy brytyjskie BAE Systems, włoskie Leonardo oraz japońskie konsorcjum Japan Aircraft Industrial Enhancement Co. (JAIEC). Zawarcie kontraktu rozwiało wcześniejsze wątpliwości dotyczące finansowania projektu po tym, jak brytyjski rząd potwierdził jego priorytetowe znaczenie w nowym Planie Inwestycji Obronnych.
Program GCAP zakłada stworzenie nie tylko nowoczesnego samolotu bojowego, ale całego zintegrowanego systemu walki powietrznej wykorzystującego sztuczną inteligencję, zaawansowane sensory, sieciową wymianę danych oraz współpracę z bezzałogowymi statkami powietrznymi.
Kanada pierwszym państwem spoza programu
Podczas Farnborough ogłoszono również przystąpienie Kanady do programu w charakterze pierwszego państwa-obserwatora.
Podpisane porozumienie zapewnia stronie kanadyjskiej dostęp do informacji dotyczących postępów technologicznych, organizacji programu oraz współpracy przemysłowej. Status obserwatora nie oznacza jeszcze udziału finansowego, ale umożliwia w przyszłości dołączenie do programu jako pełnoprawny partner lub klient.
Decyzja Ottawy jest postrzegana jako kolejny sygnał rosnącego zainteresowania projektem poza trzema państwami założycielskimi.
Brontanax – bezzałogowy partner przyszłego myśliwca
Jedną z największych atrakcji targów była prezentacja modelu nowego bezzałogowego statku powietrznego Brontanax, opracowywanego przez BAE Systems.
Maszyna należy do kategorii Collaborative Combat Aircraft (CCA) i ma współpracować z załogowymi myśliwcami podczas wykonywania misji bojowych. Jej pierwszy lot planowany jest na 2027 rok.
Początkowo Brontanax będzie latał wspólnie z samolotami Eurofighter Typhoon, umożliwiając sprawdzenie technologii autonomicznych oraz współpracy człowiek–maszyna. Doświadczenia zdobyte podczas tych prób mają zostać wykorzystane przy opracowaniu pełnego systemu GCAP.
Demonstrator powstaje zgodnie z harmonogramem
Przedstawiciele programu poinformowali również o znaczących postępach w budowie demonstratora technologii.
Przeprowadzono już ponad sto testów aerodynamicznych elementów konstrukcji w zmniejszonej skali. Jednocześnie ponad 90 procent komponentów brytyjskiego demonstratora znajduje się na zaawansowanym etapie produkcji. Łącznie obejmuje to około 11 500 części, a końcowy montaż ma rozpocząć się w najbliższych tygodniach w zakładach BAE Systems w Warton.
Postępują również prace nad uzbrojeniem. Firmy MBDA UK, MBDA Italia, Mitsubishi Electric oraz Mitsubishi Heavy Industries podpisały porozumienie dotyczące wspólnego opracowania cyfrowej integracji przyszłych pocisków kierowanych z systemami pokładowymi samolotu.
Harmonogram pozostaje bez zmian
Szef GCAP International Government Organisation Masami Oka oraz dyrektor generalny Edgewing Marco Zoff podkreślili podczas targów, że projekt rozwija się zgodnie z planem i nadal zakłada osiągnięcie gotowości operacyjnej nowego samolotu w 2035 roku.
Jednocześnie przedstawiciele przemysłu zwracają uwagę, że obecnie trwa etap podziału odpowiedzialności pomiędzy partnerów przemysłowych. W miarę postępu prac możliwości dołączenia nowych uczestników do programu jako współtwórców będą stopniowo coraz bardziej ograniczone.
Dla państw zainteresowanych uczestnictwem w GCAP oznacza to, że decyzje o ewentualnym zaangażowaniu warto podejmować na wczesnym etapie rozwoju programu. Dołączenie w fazie projektowania mogłoby umożliwić udział krajowego przemysłu w pracach badawczo-rozwojowych oraz produkcji wybranych elementów systemu. W przypadku późniejszego przystąpienia bardziej prawdopodobny byłby udział wyłącznie w charakterze użytkownika gotowej platformy.
Źródło informacji: BAE Systems, Leonardo, GCAP International Government Organisation, Farnborough International Airshow / redag. Aviation24.pl
