Amerykańska Agencja Zaawansowanych Projektów Badawczych w Obszarze Obronności (DARPA) ogłosiła rozpoczęcie budowy nowego samolotu eksperymentalnego oznaczonego jako X-76. Maszyna powstaje w ramach programu SPRINT (SPeed and Runway INdependent Technologies), którego celem jest stworzenie statku powietrznego zdolnego do osiągania wysokich prędkości przy jednoczesnej możliwości startu i lądowania bez pasa startowego.
Projekt realizuje firma Bell Textron, która rozpoczęła prace nad demonstratorem po zakończeniu kluczowego etapu projektowego – Critical Design Review (CDR).
Nowy X-plane w historycznej serii
Oznaczenie X-76 włącza nową maszynę do prestiżowej rodziny amerykańskich samolotów eksperymentalnych X-planes, które od dekad służą do testowania przełomowych technologii lotniczych.
Numer 76 ma również symboliczne znaczenie. Został wybrany w związku z przypadającą w najbliższych latach 250. rocznicą powstania Stanów Zjednoczonych w 1776 roku, nawiązując do ducha innowacji i przełomowych idei.
Przełamanie ograniczeń lotnictwa
Program SPRINT powstał we współpracy DARPA z Dowództwem Operacji Specjalnych Stanów Zjednoczonych (USSOCOM). Jego celem jest rozwiązanie jednego z najstarszych problemów lotnictwa wojskowego – wyboru pomiędzy: wysoką prędkością samolotu wymagającego pasa startowego a elastycznością śmigłowca zdolnego do pionowego startu i lądowania, Projektowany samolot ma łączyć te dwie cechy.
„Przez zbyt długi czas pas startowy był jednocześnie ułatwieniem i ograniczeniem – pozwalał osiągać duże prędkości, ale tworzył także krytyczną podatność na zagrożenia” – powiedział komandor Ian Higgins z Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych, kierownik programu SPRINT w DARPA.
Jak dodał: - „Dzięki programowi SPRINT nie budujemy tylko kolejnego samolotu eksperymentalnego. Tworzymy nowe możliwości – możliwość zaskoczenia przeciwnika, możliwość szybkiego wzmocnienia sił oraz możliwość dotarcia z pomocą w dowolne miejsce na świecie bez potrzeby korzystania z pasa startowego.”
Prędkość ponad 400 węzłów
Demonstrator technologii X-76 ma rozwijać kluczowe zdolności przyszłych statków powietrznych.
Najważniejsze założenia programu obejmują: prędkość przelotową przekraczającą 400 węzłów (około 740 km/h), możliwość zawisu jak w śmigłowcu, operowanie z nieprzygotowanych powierzchni i w trudnych warunkach terenowych.
Maszyna ma więc oferować mobilność typową dla śmigłowców, ale z prędkością zbliżoną do klasycznych samolotów odrzutowych.
Kolejne etapy programu
Program SPRINT wszedł w drugą fazę rozwoju w maju 2025 roku, kiedy DARPA wybrała firmę Bell do dalszej realizacji projektu. Po zakończeniu przeglądu konstrukcyjnego rozpoczną się: produkcja demonstratora, integracja systemów, montaż i testy naziemne
Loty testowe zaplanowano w trzeciej fazie programu, która według obecnych planów ma rozpocząć się na początku 2028 roku.
Wyniki testów X-76 mają pomóc w opracowaniu przyszłych statków powietrznych dla sił zbrojnych Stanów Zjednoczonych, zdolnych do szybkiego transportu i działania w miejscach pozbawionych infrastruktury lotniskowej.
Źródło informacji: DARPA / redag. Aviation24.pl
