Szwedzkie myśliwce JAS 39 Gripen po raz pierwszy patrolują przestrzeń powietrzną wokół Islandii. Misja realizowana jest w ramach działań NATO Arctic Sentry oraz misji obrony powietrznej Islandii i ma na celu wzmocnienie bezpieczeństwa w regionie Arktyki oraz północnego Atlantyku.
Samoloty Sił Powietrznych Szwecji operują z bazy lotniczej Keflavík na Islandii. Misja stanowi ważny element wzmacniania obecności NATO w regionie określanym jako High North, czyli obszarze Arktyki i północnej części Atlantyku.
Operacja prowadzona jest w ramach wzmocnionej aktywności czujności NATO (Enhanced Vigilance Activity – eVA). Za koordynację działań odpowiada Dowództwo Połączonych Sił NATO Norfolk.
Podczas wydarzenia medialnego związanego z rozpoczęciem misji udział wzięli m.in. zastępca szefa operacji JFC Norfolk generał dywizji Frode Arnfinn Kristoffersen, dyrektor generalny obrony Islandii Jónas G. Allansson, dowódca Sił Powietrznych Szwecji generał dywizji Jonas Wikman oraz dowódca Sił Powietrznych Danii generał dywizji Jan Dam.
„Ta misja obrony powietrznej jest kluczowym filarem operacji Arctic Sentry, ponieważ monitoruje przestrzeń powietrzną NATO w strategicznie ważnym korytarzu łączącym Amerykę Północną z Europą. To jeden z fundamentów systemu zbiorowej obrony NATO, którego celem jest utrzymanie stabilności w jednym z najbardziej wymagających i strategicznych regionów świata.”
Według przedstawicieli NATO udział Szwecji w operacji pokazuje rosnącą rolę tego kraju w systemie bezpieczeństwa Sojuszu.
„Szwecja udowadnia, że jest aktywnym i bardzo zdolnym sojusznikiem. Państwo to wnosi ogromne doświadczenie oraz unikalne zdolności operacyjne w środowisku arktycznym, które są niezbędne do zabezpieczenia strategicznych linii komunikacyjnych łączących Amerykę Północną i Europę.”
„Mamy duże doświadczenie w prowadzeniu operacji w tak wymagającym środowisku. Dlatego dla nas naturalne jest, że możemy działać również tutaj, na Islandii” – powiedział dowódca Sił Powietrznych Szwecji generał Jonas Wikman.
Gripen przystosowany do trudnych warunków
Myśliwiec Saab JAS 39 Gripen to lekki, jednosilnikowy samolot wielozadaniowy czwartej generacji zdolny do prowadzenia walki powietrznej oraz wykonywania uderzeń na cele naziemne i morskie.
Maszyna została zaprojektowana w Szwecji z myślą o działaniu w trudnych warunkach klimatycznych, co sprawia, że dobrze sprawdza się również w środowisku arktycznym.
„Ten samolot doskonale radzi sobie w takich warunkach pogodowych. Został zaprojektowany w Szwecji dla szwedzkiego klimatu, który jest bardzo zbliżony do warunków panujących tutaj” – powiedział podpułkownik Robin Arvidsson, pilot myśliwca i dowódca eskadry w Siłach Powietrznych Szwecji.
Arctic Sentry – nowa inicjatywa NATO
Operacja Arctic Sentry została uruchomiona w lutym 2026 roku. To wielodomenowa aktywność wojskowa NATO mająca na celu wzmocnienie zdolności operacyjnych Sojuszu w regionie Arktyki i północnego Atlantyku.
W ramach tej inicjatywy prowadzone są różne działania wojskowe państw sojuszniczych, w tym duńska operacja Arctic Endurance, udział Szwecji w misji obrony powietrznej Islandii oraz norweskie ćwiczenia Cold Response.
Celem programu jest zwiększenie świadomości sytuacyjnej NATO w regionie oraz zapewnienie bezpieczeństwa strategicznych szlaków komunikacyjnych między Ameryką Północną a Europą.
Źródło informacji: NATO Allied Air Command / redag. Aviation24.pl
