W najnowszej odsłonie prac nad ustawą budżetową i NDAA ustawodawcy w Waszyngtonie zgodzili się z propozycją administracji, by znacznie ograniczyć finansowanie morskiego programu myśliwca 6. generacji F/A-XX. W praktyce projekt przewiduje jedynie symboliczne środki na F/A-XX, podczas gdy program F-47 Sił Powietrznych otrzymuje wsparcie bliskie pełnego finansowania zgodnie z wnioskami Pentagonu i Białego Domu.
Zgodnie z publicznie dostępnymi streszczeniami i relacjami medialnymi, wersja projektu przewiduje przeznaczenie rzędu kilkudziesięciu milionów dolarów na F/A-XX, w kontraście do około 2,6 miliarda dolarów przeznaczonych na F-47. Taka różnica skali oznacza, że prace nad morską wersją 6. generacji będą w praktyce ograniczone do minimum lub przesunięte na późniejszy etap finansowania.
Zwolennicy takiego podejścia twierdzą, że skoncentrowanie środków na programie F-47 pozwoli szybciej zrealizować najbardziej pilne potrzeby powietrzne i uniknąć rozproszenia zdolności przemysłu. Administracja argumentuje też, że rozwój dwóch równoległych platform 6. generacji — jednej dla USAF i innej dla US Navy — mógłby spowolnić oba programy i podnieść koszty.
Krytycy ostrzegają przed ryzykiem luk w zdolnościach morskich. US Navy potrzebuje samolotu zdolnego do operowania z lotniskowców, z odmiennymi ograniczeniami technicznymi niż platforma lądowa. Ograniczone fundusze dla F/A-XX mogą opóźnić dostarczenie zastępców dla starzejących się Super Hornetów i ewentualnie osłabić przyszłą siłę uderzeniową floty. Część kongresmenów i przedstawicieli przemysłu usiłowała w poprzednich wersjach ustawy przywrócić większe finansowanie F/A-XX, argumentując konieczność utrzymania odrębnych programów rozwojowych.
W praktyce ostateczny kształt finansowania zależy jeszcze od finalnych negocjacji między izbami Kongresu oraz od procesu uchwalania ustawy wydatkowej. Część poprawek zgłaszanych w Senacie i izbie reprezentantów próbowała zapewnić dodatkowe środki dla projektu Navy (w tym niejawne lub specjalne programy oznaczone w dokumentach), lecz kompromisowy pakiet budżetowy obecnie przechyla się wyraźnie na korzyść F-47.
Konsekwencje takiej polityki będą wielowymiarowe. Po stronie przemysłowej może to oznaczać przesunięcia zamówień i priorytetów dostaw dla głównych wykonawców. Po stronie operacyjnej ograniczone tempo rozwoju F/A-XX może wymusić dłuższe utrzymywanie modernizowanych wersji obecnych samolotów pokładowych. Po stronie strategicznej — w najgorszym scenariuszu — pozostawienie luki w możliwościach lotniskowcowych zdolnych działać w zaawansowanych środowiskach A2/AD mogłoby utrudnić operacje w regionach o wysokim nasileniu działań, jeżeli przeciwnik przyspieszy własne programy zaawansowanych systemów powietrznych.
Podsumowując, decyzja ustawodawców odzwierciedla obecne priorytety i kalkulacje ryzyka administracji i Kongresu. Ograniczone finansowanie F/A-XX i wzmocnione wsparcie dla F-47 mogą przyspieszyć modernizację sił lądowych powietrznych, ale równocześnie stawiają poważne pytania o przyszłe możliwości operacyjne Marynarki Wojennej i o równowagę zdolności między usługami. Ostateczny wpływ tej polityki będzie jasny dopiero po zakończeniu procesu legislacyjnego i w miarę ewolucji programów technicznych oraz decyzji wykonawczych Pentagonu.
Źródło informacji: Congress.gov (NDAA), Defense One, DefenseNews, Defcros / redag. Aviation24.pl
