GE Aerospace i amerykańska firma Shield AI podpisały porozumienie o współpracy w zakresie rozwoju technologii napędowych dla nowego programu X-BAT. W ramach umowy nowoczesny myśliwiec pionowego startu i lądowania (VTOL) X-BAT zostanie wyposażony w silnik F110-GE-129 z wektorowaną dyszą wylotową AVEN.
21 października 2025 roku w Waszyngtonie zaprezentowano po raz pierwszy konstrukcję X-BAT, nowy autonomiczny myśliwiec pionowego startu i lądowania opracowany przez Shield AI. Maszyna ma działać w trudnych, silnie bronionych środowiskach operacyjnych, zapewniając przewagę liczebną i taktyczną w misjach bojowych.
Dzięki oprogramowaniu Hivemind, opracowanemu przez Shield AI, X-BAT może działać całkowicie autonomicznie lub jako tzw. „loyal wingman” – bezzałogowy towarzysz załogowych maszyn bojowych.
Napęd X-BAT zapewni F110-GE-129, jeden z najbardziej udanych i niezawodnych silników odrzutowych w historii lotnictwa wojskowego. Ta jednostka napędowa, znana m.in. z samolotów F-15E Strike Eagle i F-16C/D Fighting Falcon, ma na swoim koncie ponad 11 milionów godzin lotu. Silnik F110 wyróżnia się dużym ciągiem (do 131 kN w wersji z dopalaniem), wysoką niezawodnością oraz możliwością pracy w ekstremalnych warunkach klimatycznych i bojowych.
Największą nowością w programie X-BAT jest zastosowanie zaawansowanej technologii Axisymmetric Vectoring Exhaust Nozzle (AVEN). To symetryczna dysza z możliwością wektorowania ciągu w wielu kierunkach, co umożliwia: pionowy start i lądowanie (VTOL), zwiększoną manewrowość w locie poziomym, lepszą kontrolę w locie przy niskich prędkościach oraz możliwość prowadzenia precyzyjnych manewrów w ograniczonych przestrzeniach.
Dzięki AVEN, X-BAT łączy zalety myśliwca odrzutowego i maszyny pionowego startu – podobnie jak eksperymentalne konstrukcje z lat 90., takie jak X-31 czy Harrier, ale w pełni zautomatyzowane i oparte na sztucznej inteligencji.
„Połączenie doświadczenia GE Aerospace w dziedzinie napędów i technologii testowania z zaawansowaną autonomią Shield AI pozwoli nam szybciej przejść od koncepcji do gotowego systemu” – podkreśliła Amy Gowder, prezes i dyrektor generalna GE Aerospace Defense & Systems. Z kolei Armor Harris, wiceprezes ds. inżynierii lotniczej Shield AI, zaznaczył, że wybór F110 był naturalny: - „To jeden z najbardziej niezawodnych silników myśliwskich w historii, idealnie dopasowany do wymagań projektu X-BAT”.
X-BAT ma być odpowiedzią na rosnące zapotrzebowanie sił zbrojnych USA i ich sojuszników na skalowalne, przystępne cenowo i autonomiczne platformy bojowe, które mogą działać w środowiskach o dużym zagrożeniu. Konstrukcja ta ma uzupełniać załogowe samoloty nowej generacji, a w przyszłości stanowić element zintegrowanych formacji bezzałogowych.
Źródło informacji: Shield AI / redag. Aviation24.pl
